IB CAS nedir? Creativity, Activity, Service rehberi
IB CAS (Creativity, Activity, Service) nedir, ne kadar sürer, hangi etkinlikler sayılır? 7 öğrenme çıktısı, CAS proje şartı, portföy ve tamamlama koşulları.
CAS (Creativity, Activity, Service), IB Diploma Programı'nın üç zorunlu çekirdek bileşeninden biridir ve öğrencinin ders dışı yaratıcılık, fiziksel etkinlik ve topluma hizmet alanlarında yaklaşık 18 ay boyunca düzenli çalışma yapmasını gerektirir. CAS'ın 45 puanlık toplama doğrudan katkısı yoktur; ancak tamamlanmadan IB diploması verilmez.
Not: "CAS" kısaltması başka anlamlara da gelir. Hesap makinelerinde Computer Algebra System demektir ve CAS özellikli hesap makineleri IB sınavlarında yasaktır. Kimyada ise CAS numarası, bir kimyasal maddenin benzersiz kayıt numarasıdır. Bu yazı IB Diploma Programı'ndaki CAS bileşenini anlatır.
CAS kaç saat sürer?
IBO 2016'dan itibaren sabit bir "150 saat" şartı aramaz. Bunun yerine öğrenciden 18 ay boyunca düzenli katılım ve yedi öğrenme çıktısının tamamının kanıtlanması beklenir. Birçok okul kendi iç beklentisini hala saat cinsinden belirler; bu okulun tercihidir, IBO'nun kuralı değil.
| Alan | Ne anlama gelir? | Örnek |
|---|---|---|
| Creativity | Yaratıcı düşünme ve üretim | Müzik, tiyatro, tasarım, yazarlık |
| Activity | Fiziksel efor gerektiren düzenli etkinlik | Takım sporu, dans, tırmanış, yüzme |
| Service | Karşılıksız ve gerçek bir ihtiyaca yanıt veren hizmet | Mentorluk, çevre projesi, dernek çalışması |
CAS'ın yedi öğrenme çıktısı
- Kendi güçlü yanlarını ve gelişim alanlarını tanımak
- Süreç içinde zorlukla karşılaşmak ve yeni beceri geliştirmek
- Bir CAS deneyimini planlamak ve başlatmak
- Bir deneyime kararlılıkla devam etmek
- İşbirliğinin faydalarını göstermek
- Küresel öneme sahip bir konuyla ilgilenmek
- Seçimlerin ve eylemlerin etik sonuçlarını değerlendirmek
Değerlendirme puanla değil, bu yedi çıktının kanıtlanmasıyla yapılır. Kanıt, CAS koordinatörüne sunulan yansıma (reflection) kayıtlarıdır.
CAS Projesi nedir ve nasıl seçilir?
18 ay boyunca en az bir CAS Projesi yürütmek zorunludur. Proje, en az bir ay süren ve işbirliği gerektiren bir çalışmadır; üç alandan en az birini kapsamalıdır.
İyi bir CAS projesinin ölçütü büyüklüğü değil, gerçek bir ihtiyaca yanıt verip vermediğidir. "Bağış topladık" tek başına zayıf bir projedir; "mahalledeki ilkokulda haftalık matematik destek saati kurduk ve altı ay sürdürdük" güçlü bir projedir, çünkü planlama, süreklilik, işbirliği ve etik değerlendirme aynı anda gösterilebilir.
En sık yapılan üç hata
- Yansımaları sona bırakmak. CAS''in kanıtı yansımalardır. On sekiz ayın sonunda geriye dönük yazılan yansımalar hem zayıf olur hem de koordinatör tarafından kabul edilmeyebilir.
- Zaten yapılan bir aktiviteyi CAS diye sunmak. Yıllardır oynadığınız enstrüman tek başına Creativity sayılmaz; yeni bir hedef, yeni bir zorluk veya yeni bir çıktı tanımlanmalıdır.
- Service''i bağışla karıştırmak. Service, öğrencinin kendi emeğini koyduğu ve karşılığında bir şey beklemediği çalışmadır. Para toplamak tek başına hizmet değildir.
CAS tamamlanmazsa ne olur?
Diploma verilmez. Puanınız 45''e yakın olsa bile CAS tamamlanmadan IB Diploması alınamaz; öğrenci yalnızca ders bazlı sertifika (course results) alır. Bu, CAS''i programın en düşük riskli ama en ihmal edilen bileşeni yapar.
CAS ile TOK ve EE arasındaki fark
| Bileşen | Puana katkısı | Zorunlu mu? |
|---|---|---|
| CAS | Yok | Evet |
| TOK | EE ile birlikte 0-3 bonus puan | Evet |
| Extended Essay | TOK ile birlikte 0-3 bonus puan | Evet |
CAS okulun CAS koordinatörünün sorumluluğundadır ve akademik destek kapsamımıza girmez. Buna karşılık TOK ve Extended Essay için rubrik odaklı birebir destek sunuyoruz. IB puanlama sisteminin tamamı için IB diploması nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.