IB Psikoloji dersi: yaklaşımlar, IA ve ERQ stratejisi
IB Psikoloji (Psychology) dersi nasıl işler? Biyolojik, bilişsel ve sosyokültürel yaklaşımlar, HL uzantıları, HL'deki araştırma önerisi (IA) ve extended response yazma stratejisi.
IB Psikoloji (Psychology), Birey ve Toplum grubunda yer alan ve davranışı üç tamamlayıcı yaklaşım ile bir dizi araştırma yöntemi üzerinden inceleyen bir derstir. Puanı belirleyen şey, iyi seçilmiş çalışmaları kanıt olarak kullanmak ve extended response question (ERQ) yapısını sıkı kurmaktır. IB Diploma başarısı, çalışmaları betimlemekten değil değerlendirmekten gelir. Birebir destek için IB Psikoloji özel ders sayfamıza bakın.
Üç yaklaşım
- Biyolojik: fizyoloji, genetik ve beynin davranışı nasıl şekillendirdiği.
- Bilişsel: bellek ve karar verme gibi zihinsel süreçler ve bilişin güvenilirliği.
- Sosyokültürel: grupların, kültürün ve sosyal bağlamın davranışa etkisi.
Mayıs 2027 sınav döneminden itibaren bu içerik, kavramlarla birlikte dört bağlam (context) içinde çalışılır ve iki seviyede de en az dört sınıf içi uygulama (class practical) yapılır. HL ayrıca kültür, motivasyon ve teknolojinin davranışı şekillendirmedeki rolünü ve araştırma verisinin analizini ve yorumunu çalışır.
HL ve SL farkı
SL’de değerlendirme iki kağıttan oluşur (Paper 1 ve Paper 2; her biri 1,5 saat ve 35 puan). HL bu iki kağıda ek olarak araştırma verisinin analizi ve yorumu üzerine Paper 3’e (1 saat 45 dakika, 30 puan) girer ve bir IA hazırlar. Bu yüzden HL, metodoloji ve değerlendirmede sağlam bir kavrayışı ödüllendirir.
Internal Assessment
Mayıs 2027 sınav döneminden itibaren IA yalnızca HL’de vardır ve HL notunun %20’sini oluşturur: öğrenci, belirli bir hedef kitleyle ilgili bir konuyu araştırmak için bir araştırma önerisi (research proposal) hazırlar. SL’de IA yoktur. Kasım 2026’ya kadar sınava giren öğrencilerin izlediği önceki programda IA, iki seviyede de bir deneysel çalışmanın raporuydu.
ERQ stratejisi
- Komut fiiline cevap verin: "discuss", "evaluate" ve "contrast" farklı yapılar ister; fiile göre planlayın.
- İki-üç iyi bilinen çalışma kullanın: derinlemesine değerlendirme, yüzeysel betimlenen uzun bir listeyi yener.
- Araştırmayı değerlendirin: metodolojik güçlü/zayıf yönler ve bulgu-iddia bağlantısı üst bant puanların olduğu yerdir.
- Net yönlendirme yapın: terimleri tanımlayan kısa bir giriş ve boyunca net bir çizgi, organizasyon puanını korur.