IB öğrencileri için portfolyo hazırlama rehberi: adım adım teknik ve dijital ipuçları

IB Diploma sürecinde "portfolyo" tek bir belge değil, üç ayrı ihtiyacın ortak adıdır: zorunlu CAS portföyü, sanat derslerinin değerlendirme portfolyoları (Visual Arts process portfolio gibi) ve yurt dışı başvurularında istenen üniversite portfolyosu. Üçünün de ortak paydası aynıdır: süreci kanıtlayan, düzenli tutulmuş, yansıtma içeren bir arşiv. Bu rehber üç portfolyo türünü tek bir çalışma sistemine bağlar.

1. CAS portföyü: diploma şartı

CAS portföyü ManageBac (veya okulun kullandığı sistem) üzerinde tutulur ve üç bileşen ister: deneyim kaydı, kanıt (fotoğraf, video, katılım belgesi) ve yansıtma yazısı. İşleyen sistem şudur:

• Haftalık 15 dakika kuralı: Her hafta sabit bir zamanda o haftanın etkinliklerini kaydedin; dönem sonu toplu giriş, koordinatör iadesinin bir numaralı sebebidir.
• Kanıtı anında toplayın: Etkinlik sırasında 2-3 fotoğraf + kısa not; sonradan kanıt üretmek hem zor hem inandırıcılıktan uzaktır.
• Yansıtmayı çıktıya bağlayın: Her yansıtmada 7 öğrenme çıktısından hangisine kanıt ürettiğinizi açıkça işaretleyin.

2. Sanat dersi portfolyoları: notun kendisi

Visual Arts'ta process portfolio, Müzik'te exploration portfolyosu doğrudan puanlanan bileşenlerdir. Burada ölçülen şey bitmiş ürün değil süreçtir: deneme, hata, teknik araştırma ve sanatçı incelemelerinin görünür olması. Üç pratik kural:

• Her çalışma seansından tarihli görsel kayıt alın (eskiz, ara aşama, son hal).
• Sanatçı/eser incelemelerini kendi işinizle açıkça ilişkilendirin ("bu tekniği X'ten uyarladım" cümlesi rubrikte karşılık bulur).
• Ekran sayfası (screen) sınırlarını erken öğrenin ve seçimi son aya bırakmayın; küratörlük de puanlanan bir beceridir.

3. Üniversite başvuru portfolyosu

Sanat, mimarlık ve tasarım programları başvuruda 10-20 işlik dijital portfolyo ister. IB öğrencisinin avantajı, DP sürecinin zaten portfolyo malzemesi üretmesidir: IA'lar, Visual Arts işleri, CAS projeleri. Slideroom ve benzeri platformlara yüklenecek seçkide çeşitlilik (teknik + konu) ve süreç sayfaları (bitmiş işin yanında eskizler) aranır.

Dijital araç seti

• Arşiv: Google Drive/OneDrive'da yıl-ay klasör yapısı; her dosya adında tarih ve etkinlik.
• Tarama: Eskiz ve el yazısı için telefon tarama uygulamaları (aydınlık, gölgesiz, dik açı).
• Düzenleme: Portfolyo sayfa tasarımı için Canva/InDesign; yazı-görsel dengesi tutarlı bir şablon üzerinden kurulmalı.
• Yedekleme: İki konum kuralı — bulut + harici disk. DP2 baharında kaybolan portfolyo dosyası telafi edilemez.

Zamanlama: iki yıllık portfolyo takvimi

• DP1 güz: CAS kayıt sistemi kurulur; sanat derslerinde deneme işleri arşivlenmeye başlar.
• DP1 bahar-yaz: CAS projesi yürütülür; üniversite portfolyosu gerekiyorsa hedef okulların format şartları taranır.
• DP2 güz: Sanat portfolyolarının seçki ve düzenleme aşaması; başvuru portfolyosu final hâline getirilir (başvurular Kasım-Ocak).
• DP2 bahar: Yalnızca zorunlu güncellemeler; bu dönem sınav hazırlığına ayrılmalıdır.

Sık sorulan sorular