Ana içeriğe geç
IB

IB Diploma CAS Projesi: TED Üsküdar öğrencisi için 18 aylık planlama ve yansıtma döngüsü

TED Üsküdar Koleji IB Diploma öğrencileri için TOK, EE ve CAS üçgeninde 18 aylık üretim döngüsü: command terms, puanlama ve soru tipleri odaklı hazırlık stratejisi.

16 dk okuma

IB Diploma programı, altı akademik grup ile üç ortak bileşeni (core) birbirine bağlayan, sınav formatı ve puanlama mantığı bakımından diğer uluslararası programlardan (A-Level, AP) belirgin biçimde ayrılan iki yıllık bir lise müfredatıdır. TED Üsküdar Koleji öğrencileri için IB Diploma hazırlık stratejisi, özellikle üç core component olan Theory of Knowledge (TOK), Extended Essay (EE) ve Creativity, Activity, Service (CAS) etrafında şekillenir çünkü bu üçü diploma notunu doğrudan etkileyen ve sınav gününe sıkıştırılamayan üretim hatlarıdır. Bu yazı, sınav formatı, soru tipleri, command terms, puanlama ölçütleri ve iç sprint döngüsü üzerinden bir TED Üsküdar adayının hangi ayda hangi bileşene girmesi gerektiğini adım adım çözümler. Amaç, 'neden IB?' sorusunu bir kenara bırakıp doğrudan 'hangi ayda hangi sayfayı açmalıyım?' sorusuna cevap vermektir; dolayısıyla aşağıdaki bölümler her zaman somut bir üretim adımı, bir sayfa sayısı veya bir rubrik ölçütü ile bağlanır.

IB Diploma üç core component'ı ve puanlama mantığı

IB Diploma, altı seçmeli derse ek olarak her öğrencinin tamamlaması gereken üç zorunlu bileşen içerir. Theory of Knowledge (TOK), bilgi üretme biçimlerini sorgulatan bir felsefe-epistemoloji dersidir; Extended Essay (EE) bağımsız bir 4.000 kelimelik akademik araştırma makalesidir; CAS ise yaratıcılık, bedensel etkinlik ve hizmet alanlarında toplam 18 aylık bir deneyim ve yansıtma döngüsüdür. Puanlama açısından bu üçü birlikte diploma puanına ek olarak 3 puan üretir; toplam diploma notu ise 24 ile 45 arasında değişir. 24 altındaki puan diploma vermez, 45 ise mükemmel sınırdır. Şahsen bir öğrencinin önce buradaki tavanı ve tabanı net görmesi gerektiğini düşünürüm; çünkü adaylar sıklıkla 7 puan alınabilecek dersleri konuşurken, core'dan gelecek 3 puanın ihmal edildiğini görüyorum. Bir TED Üsküdar adayı, 6 dersinden 42 puan (6 × 7) toplasa bile core'dan 0 aldığında diploma hiç verilmez. Bu yüzden core üretim hattını en başta kurmak gerekir.

TOK, iki yazılı ödev (TOK Essay ve TOK Exhibition) ve bir sözlü sunumdan (TOK Presentation) oluşur. Essay 1.600 kelime civarındadır ve 10 başlık arasından seçilen bir 'bilgi sorusu' üzerine yazılır; Exhibition ise 3 nesne veya görsel üzerinden kısa bir portföydür. Puanlama, A–E harf ölçeğiyle yapılır ve bu harfler EE harfiyle kombine edilerek A–E arası bir 'core puanı' üretilir. Örneğin TOK'tan B ve EE'den A alındığında core puan 3 olur. Bu kombinasyon mantığını bilmek, hangi bileşene ne kadar yatırım yapılacağını planlamayı kolaylaştırır. EE ise 4.000 kelimelik bağımsız bir araştırmadır; bir danışman öğretmen eşliğinde, Diploma Programı'nın altı grubundan biriyle doğrudan bağlantılı bir konu seçilir. Değerlendirme A–E ölçeğindedir ve 5 rubrik ölçütünden (odak, araştırma, kaynak kullanımı, bilimsel yazım, katılım) oluşur.

CAS, sınav formatı veya yazılı sınav kağıdı olmayan tek bileşendir; burada puan değil 'geçer / geçmez' (pass/fail) kararı verilir. Ancak geçememek, diploma vermemek için tek başına yeterlidir. Bu nedenle CAS'ı 'kolay bileşen' sayıp ihmal etmek, pratikte gördüğüm en riskli hatalardan biridir. Yedi öğrenme sonucu (learning outcomes) vardır ve her deneyimin yansıtma günlüğünde (CAS journal) belgelenmesi beklenir. Aşağıdaki tablo, üç bileşeni yan yana karşılaştırarak hangisinin hangi ayda üretilmeye başlanması gerektiğini somutlaştırır.

BileşenÜretim biçimiKelime / sürePuanlamaİlk üretim ayı (önerim)
TOK EssayBilgi sorusu üzerine argümantatif yazı1.600 kelimeA–E12 ay önce
TOK Exhibition3 nesne üzerinden portföy950 kelimeA–E6 ay önce
Extended EssayBağımsız araştırma makalesi4.000 kelimeA–E18 ay önce (konu seçimi)
CASDeneyim + yansıtma günlüğü18 ay boyuncaPass / Fail1. gün

Extended Essay: araştırma sorusunu 18 ay önce daraltma yöntemi

Extended Essay, IB Diploma'nın en uzun soluklu üretim hattıdır ve 4.000 kelimelik bir akademik makaleyi kapsar. Danışman öğretmen ile yapılan ilk görüşmede 'konu alanı' değil, doğrudan 'araştırma sorusu' (research question) hedeflenmelidir. Çok geniş bir konuyla gelen öğrenci, ilk taslağı yazdıktan sonra geri dönüp kırpmak zorunda kalır; bu da genellikle 6–8 haftalık kayıp demektir. Şahsen öğrencilerime şu kuralı veriyorum: araştırma sorusu tek cümle halinde, iki değişken arasındaki ilişkiyi sormak zorundadır. Örneğin 'Osmanlı'da vakıf sistemi' sorusu zayıftır; '19. yüzyıl sonu İstanbul vakıf gelirlerinin mahalle nüfusuna oranı nasıl değişmiştir?' sorusu güçlüdür çünkü bağımsız ve bağımlı değişkeni ayrıştırır. Bu yapı Rubrik Ölçüt 1 (Focus) için doğrudan puan üretir.

EE'nin rubrik ölçütleri şunlardır: Odak ve amaç (Focus), Bilgi ve kavrayış (Knowledge), Eleştirel düşünme (Critical thinking), Sunum (Presentation), Katılım (Engagement). Her ölçüt 0–4 arası puanlanır ve toplam 20 üzerinden EE harfine dönüştürülür. Pratikte bir öğrencinin 'Eleştirel düşünme' ölçütünden 3 üstü alabilmesi için, kaynaklar arasındaki çelişkiyi bir tabloda göstermesi gerekir. Bu, salt özetlemekten farklı bir üretim hattıdır ve erken başlanmadığında yetişmez. TED Üsküdar öğrencisi için önerim, Diploma'nın birinci yılının Eylül ayında konu seçimi, Kasım ayında taslak araştırma sorusu, Ocak ayında danışman onayı ve sonraki yılın Mart ayına kadar üç taslak revizyonudur. 18 aylık bu sprint, 4.000 kelimeyi 'son hafta'ya sıkıştırmaktan çok daha yüksek bir EE harfi üretir.

Command terms'in EE içindeki rolü

Command terms, IB Diploma'nın tüm bileşenlerinde ortak bir fiil sözlüğüdür. EE'de sıkça karşılaşılan terimler şunlardır: analyse (ayrıştırarak incele), compare (karşılaştır), contrast (karşıtlıkları ortaya koy), discuss (tartış), evaluate (değerlendir), examine (incele), explore (keşfet), to what extent (ne ölçüde). Bir öğrenci 'Osmanlı vakıf sistemini analiz et' yazdığında, aslında analyse fiilinin çağırdığı yazım biçimini bilmek zorundadır: kanıt + yorum + sonuç üçlüsü. Bu üçlü yapı yoksa, yazı 'anlatı' (describe) seviyesinde kalır ve 'Eleştirel düşünme' ölçütünden en fazla 1 alır. Şu anda bu hatayı yapan birçok aday, 'analiz' kelimesini 'bilgi vermek' ile karıştırıyor; ilk taslaktan sonra yeniden yazım gerektiğinde ciddi süre kaybı oluyor.

Theory of Knowledge: TOK Essay ve TOK Exhibition sprint döngüsü

TOK, EE ile birlikte 'core puanı' üreten iki yazılı bileşenden biridir. TOK Essay 1.600 kelimelik, IB tarafından yıllık yayımlanan 10 başlıktan birinin seçilmesiyle yazılan argümantatif bir makaledir. Örneğin, 'Bilgi bize ne zaman değerlidir?' gibi başlıklar, tek bir doğru cevabı olmayan, farklı bilgi alanlarını (sanat, bilim, tarih, din) birbirine bağlayan açık uçlu sorulardır. Değerlendirme iki rubrik ölçütünden oluşur: Anlayış (Understanding) ve Fikir geliştirme (Ideas). Her biri 0–10 üzerinden puanlanır ve toplam 20 puan üzerinden A–E harfi üretilir. Pratikte 10 üzerinden 7 almak için öğrencinin en az iki farklı bilgi alanından (AOK – Areas of Knowledge) somut örnek vermesi, her birini en az iki bilgi yolundan (WOK – Ways of Knowing) geçirmesi beklenir. Bu, 'felsefe yapmak' değil, somut bir vakayı bilgi teorisi terimleriyle çözümlemektir.

TOK Exhibition ise üç nesne veya görsel üzerinden kısa bir portföydür. Toplamda 950 kelime civarındadır; her nesne için ayrı bir paragraf yazılır ve her paragrafta bir 'WOK' ile bir 'AOK' açıkça isimlendirilir. Bu, Essay'den farklı bir biçimdir: Essay argümantatif bir tez savunur, Exhibition analitik portföydür. Sınav formatı açısından ikisini karıştırmamak gerekir; birçok öğrenci Exhibition'ı 'küçük essay' sanarak yazıyor ve bu, ikinci rubrik ölçütünden (Fikir geliştirme) düşük puan almanın bir numaralı nedeni. TED Üsküdar öğrencisi için pratik sprint: Mayıs ayında Exhibition nesneleri seçilir, yaz boyunca 3 taslak, Eylül'e kadar son hâl. Essay için ise Eylül–Kasım arası başlık seçimi, Aralık'ta birinci taslak, Şubat'a kadar ikinci taslak, son hâl Mart.

TOK'ta command terms'in sınav formatına etkisi

TOK Essay başlıkları, command terms'in kendisiyle başlar: 'To what extent...', 'Compare and contrast...', 'Discuss...', 'Examine...', 'Explore...'. Bu fiil, yazının iskeletini belirler. 'Discuss' iki tarafın da güçlü ve zayıf yönlerini sunmayı gerektirir; 'Examine' derinlemesine bir bakış; 'To what extent' ise bir tezle birlikte karşı tezin sınırlarını ölçmeyi zorunlu kılar. 'Explore' en açık uçlu olanıdır ve öğrencinin en az iki farklı bilgi yolunu dolaşmasını bekler. Komisyonun değerlendirme kılavuzunda 'Examine' ve 'Explore' arasındaki fark açıkça vurgulanır; birini diğerinin yerine kullanmak, Fikir geliştirme ölçütünü doğrudan etkiler. Bu yüzden başlığı netleştirmeden taslak yazmaya başlamamak, sprint'in ilk kuralı olmalıdır.

CAS: 18 aylık yansıtma döngüsünü sprint'e oturtma

CAS, yazılı sınav kağıdı olmayan tek bileşendir; bu nedenle sınav formatı açısından hazırlanması en zor görünen, ama pratikte en çok ihmal edilen bileşendir. CAS'ın üretim hattı 7 öğrenme sonucundan (LO – Learning Outcomes) oluşur: LO1 (kendi güçlü yönlerini tanıma), LO2 (yeni beceri geliştirme), LO3 (girişimcilik), LO4 (süreçte kararlılık), LO5 (işbirliği), LO6 (küresel öneme sahip konular), LO7 (etik düşünce). Her CAS deneyimi, en az bir LO'yu karşılamalı ve ManageBac (IB'nin çevrimiçi platformu) üzerindeki yansıtma günlüğünde belgelenmelidir. 18 ay boyunca en az bir yaratıcılık, bir etkinlik, bir hizmet deneyimi zorunludur; ancak bunlar tek bir proje içinde de birleştirilebilir.

TED Üsküdar öğrencisi için CAS sprint'i şöyle kurulabilir: Diploma'nın ilk ayı içinde bir 'CAS planı' oluşturulur; ilk 6 ay 'keşif' dönemidir ve öğrenci en az 2 farklı deneyimi dener. 6–12 ay arası 'derinleşme' dönemidir; öğrenci, LO1 ve LO5'i karşılayan bir ana proje seçer. 12–18 ay arası 'yansıtma ve kapanış' dönemidir; her deneyim için en az 2 yansıtma girişi, bir tanesi de 'büyük final' portföyüne bağlanır. Şahsen birçok öğrencinin son 3 ayda yansıtma günlüklerini toplu yazmaya çalıştığını ve bunun rubrik gözlemciler tarafından fark edildiğini görüyorum. Yansıtmanın deneyimle eş zamanlı yapılması, kalitenin anahtarıdır.

CAS'ta sık yapılan üç hata

Bir: Deneyim tanımının eksik yazılması. 'Futbol oynadım' değil, 'haftada 90 dakika, 6 ay boyunca, yerel bir kulüpte takım oyuncusu olarak' biçiminde yazılmalıdır. İki: Yansıtmanın 'ne hissettim' düzeyinde kalması. IB, yansıtmada LO'ya açık gönderme ve öğrencinin deneyimden hangi sonucu çıkardığını arar. Üç: Aynı etkinliğin 5 kez tekrarlanıp 'yeterlilik' sanılması. Beş tekrarlı bir aktivite, IB kılavuzunda 'kronolojik' olarak yeterli sayılsa bile, yedi LO'nun tümü karşılanmaz. Bu yüzden CAS'ı yalnızca saat doldurmak için değil, portföy çeşitliliği için planlamak gerekir.

Command terms sözlüğü: 30 fiilin soru tipine bağlanması

IB Diploma'nın tüm bileşenlerinde kullanılan 30 civarı command term vardır. Bunlar iki ana kategoriye ayrılır: bilgiyi yeniden üreten fiiller (define, describe, identify, list, state, outline) ve bilgiyi dönüştüren fiiller (analyse, compare, contrast, discuss, evaluate, examine, explore, justify, to what extent). Soru tipi, fiilin kategorisine göre yazım biçimini doğrudan belirler. Örneğin 'Define' tek cümlelik tanım ister; 'Describe' 2–3 cümlelik bir özet; 'Explain' ise neden-sonuç zinciri. Bir öğrenci 'Explain' yerine 'Describe' yazdığında, komisyon 'Explain' için ayrılmış puan kademesinden düşürür. Bu fark, özellikle Paper 1 ve Paper 2 gibi yazılı sınavlarda, soru kökünü doğru okumayan öğrencilerin 1–2 puan kaybetmesine yol açar.

TED Üsküdar öğrencisi için önerim, ilk yılın başında 30 fiilin tamamını bir tabloya yazması ve her birinin yanına 'yazım biçimi' notu düşmesidir. Örnek:

  • Analyse: kanıt + yorum + sonuç (3 paragraflık blok).
  • Compare: iki öğe + benzerlik + fark + sentez.
  • Discuss: iki taraf + güçlü yanlar + zayıf yanlar + sonuç cümlesi.
  • Evaluate: tez + karşı tez + kanıt + ağırlıklı sonuç.
  • Examine: kavram + derinlemesine açıklama + örnek + uygulama.
  • To what extent: tez + sınır + karşı sınır + ölçeklendirme.

Bu sözlük, hem yazılı sınavlarda (Paper 1, Paper 2) hem de EE, TOK Essay ve TOK Exhibition taslaklarında aynı biçimde kullanılır. Bir öğrenci command term'i çözdüğünde, yazının iskeleti zaten yarı yarıya hazırdır. Şahsen, Paper 1'de zaman kaybeden öğrencilerin çoğunun command term'i okumadan 'kendi yorumunu' yazdığını gözlemliyorum; bu, hazırlık sürecinde command terms tablosu yapılmadığında ortaya çıkan tipik bir tablodur.

HL–SL seçiminden core sprint'e: hangi ayda hangi kapıyı açmalı

IB Diploma'da her öğrenci altı dersin en az üçünü Higher Level (HL), kalan üçünü Standard Level (SL) olarak seçer. HL dersleri 240 saat, SL dersleri 150 saat üzerinden planlanır; bu fark sınav kağıdı sayısına ve soru zorluğuna doğrudan yansır. HL seçilen derslerde genellikle 3 sınav kağıdı, SL derslerde 2 sınav kağıdı bulunur. Core component'lar açısından ise önemli olan, hangi dersin HL seçildiğinin EE konu seçimini doğrudan etkilemesidir. Örneğin HL History seçen bir öğrenci, EE'sini tarih alanından yazma konusunda daha güçlü bir danışman havuzuna sahip olur. Bu yüzden core sprint'i, HL–SL kararı verildikten sonra başlamalıdır.

TED Üsküdar öğrencisi için pratik zaman çizelgesi:

  1. Diploma Yılı 1, Eylül: CAS planı oluşturulur; HL–SL taslak seçim listesi belirlenir.
  2. Diploma Yılı 1, Kasım: EE konu alanı netleşir; 5 olası araştırma sorusu yazılır.
  3. Diploma Yılı 1, Ocak: HL–SL seçimi kesinleşir; EE danışmanı atanır.
  4. Diploma Yılı 1, Mart: EE taslak araştırma sorusu onaylanır; TOK Essay başlık havuzu oluşturulur.
  5. Diploma Yılı 2, Eylül: TOK Exhibition nesneleri seçilir; CAS derinleşme projesi başlar.
  6. Diploma Yılı 2, Şubat: EE üçüncü taslak; TOK Essay son taslak.
  7. Diploma Yılı 2, Nisan: Tüm core bileşenler teslim edilir; son yansıtmalar yazılır.

Bu sprint, 24 aylık bir süreyi 7 ana kapıya böler ve her kapıyı tek bir üretim adımına bağlar. Pratikte en kritik kapı, Diploma Yılı 1'in Ocak ayındaki HL–SL kesinleşmesidir; çünkü bu karar hem EE danışmanını hem de CAS ana projesinin alanını belirler. Erken başlamak, sonbahar dönemindeki sınav yoğunluğuyla çakışmayı önler; bu, Paper 1, Paper 2 ve Internal Assessment sprint'leriyle çakışan core üretim hattının en büyük riskidir.

Common pitfalls and how to avoid them: core üretim hattının klasik hataları

IB Diploma core bileşenlerinde en sık yapılan hatalar birbirine benzer. Birincisi, EE'de 'konu' ile 'araştırma sorusu' ayrımının yapılmamasıdır. Konu bir alan adıdır (örneğin 'küresel ısınma'); araştırma sorusu ise alan içindeki sınanabilir bir ilişkidir ('1980–2010 arası Akdeniz'de deniz yüzeyi sıcaklığı ile balıkçılık verimi arasındaki korelasyon'). Bu ayrım yapılmadan yazılan EE'ler, Odak ve Amaç ölçütünden genellikle 1–2 alır. İkincisi, TOK'ta 'fikir geliştirme' ölçütünün göz ardı edilmesidir. Öğrenciler genellikle bir AOK'yı (örneğin tarih) açıklar ve orada kalır; oysa komisyon, en az iki farklı AOK arasında geçiş yapılmasını ister. İki AOK kullanılmadığında, Fikir geliştirme ölçütü 5/10 civarında kalır ve toplam harf C olur; bu da core puanını 1'e düşürür.

Üçüncüsü, CAS'ta 'yansıtma' kelimesinin günlük 'ne yaptım' notu ile karıştırılmasıdır. IB kılavuzunda yansıtma, öğrencinin deneyimden çıkardığı dersi ve bunun yedi LO'dan hangisine bağlandığını gösteren yapılandırılmış bir metindir. 3–4 cümlelik bir 'güzeldi' notu, IB değerlendiricisi tarafından yetersiz sayılır. Dördüncüsü, command terms'in yazılı sınavlarda okunmadan geçilmesidir. Özellikle 'discuss' ile 'evaluate' karıştırılır; 'discuss' iki tarafı da sunmayı, 'evaluate' ise ağırlıklı bir yargı vermeyi zorunlu kılar. Yapısal fark küçük gibi görünür ama puanlamadaki karşılığı 1–2 not kademesidir.

Beşincisi, 4.000 kelimelik EE'nin son 4 haftaya sıkıştırılmasıdır. Bu hem danışman geri bildirim süresini hem de revizyon sayısını azaltır. Rubrik Ölçüt 5 (Katılım), öğrencinin süreç içindeki yansımalarını ölçer; son hafta yazılan bir metinde bu ölçüt zayıf kalır. Şahsen bir öğrencimin son 6 haftayı 'temize çekme' yerine 'yeni argüman ekleme' ile geçirdiğini ve Katılım ölçütünden 3 aldığını gözlemledim; bu fark, A harfini B'ye çeviren ince bir ayrımdır. Altıncısı, TOK Essay'in tek bir AOK'da kalmasıdır. 'Tarih' tek başına yeterli bir alan değildir; komisyon, öğrencinin 'tarih' ile 'sanat' veya 'bilim' arasında geçiş yapmasını bekler. Bu yüzden her TOK taslağında en az iki AOK'ya açık gönderme olmalıdır. Yedincisi, CAS'ın 'topluluk hizmeti' ile sınırlı sanılmasıdır. Oysa IB, yaratıcılık ve bedensel etkinliği de zorunlu tutar; sadece gönüllü hizmet yapan bir öğrenci, LO'ları eksik tamamlar ve CAS'tan geçemez.

Internal Assessment ile core'un bağlantısı: hangi ayda hangi derse IA başlatılır

Internal Assessment (IA), IB Diploma'nın her ders için ayrı ayrı uygulanan, sınıf içi bir üretim hattıdır ve dış sınav (External Assessment) ile birlikte ders puanını belirler. Core bileşenlerinden farklı olarak IA, sınav formatında yazılı bir kağıt değildir; fakat yazım ve araştırma becerisi bakımından EE ile aynı kasları çalıştırır. Bu yüzden IA sprint'i, EE sprint'iyle paralel planlanmalıdır. Bir TED Üsküdar öğrencisi, Diploma Yılı 1'in Şubat ayında IA konusunu seçmeli; Nisan'a kadar taslak araştırma sorusu veya deney tasarımı oluşturmalı; Diploma Yılı 2'nin Eylül ayına kadar ilk tam taslağı yazmalıdır. IA'nın derslere göre formatı değişir: Matematik IA 6–12 sayfalık bir matematiksel keşif; Fen IA 6–12 sayfalık deney raporu; Dil IA ise sözlü bireysel sunum (Individual Oral) üzerine kuruludur.

IA ile core arasındaki bağlantı iki yönlüdür. Bir yandan, EE yazarken kazanılan 'kaynak yönetimi' ve 'argüman yapısı' becerisi, IA taslağını hızlandırır. Diğer yandan, IA'da yapılan deney veya saha çalışması, EE'nin veri tabanı olabilir; ancak ikisinin kopyalanmaması gerekir. IB kılavuzu, EE ve IA arasında 'çift kullanım'a izin vermez; yani aynı veri seti iki farklı metin olarak yazılamaz. Şahsen, bir öğrencimin IA'sındaki anket sonuçlarını EE'sinde de kullanmaya kalkıştığını ve danışmanın uyarısıyla geri çektiğini hatırlıyorum; bu, 18 aylık sprint'in en kritik kuralıdır: IA ve EE paralel planlanır ama kesişmez.

Diploma sonbaharı: sınav formatı ve core teslim takvimi çakışması

IB Diploma sınavları Mayıs oturumunda yapılır; bu, Nisan ayının son iki haftasında core bileşenlerin (EE, TOK Essay, CAS portföyü) teslim edildiği anlamına gelir. Bu çakışma, birçok öğrencinin sonbahar sprint'inde Paper 1 ve Paper 2 hazırlığına ağırlık verip core'u ihmal etmesine yol açar. Ancak Nisan teslimleri zorunludur; ertelenen her gün, IB'nin resmi geç teslim politikasına göre puan kaybı demektir. Bu yüzden core üretim hattı, sonbahar sınav takvimine bakılmaksızın sürdürülmelidir. TED Üsküdar öğrencisi için pratik önlem: Ekim ayından itibaren haftalık en az 3 saat core üretim saatine ayrılmalı; bu, yazılı sınav hazırlığına ek bir yük değil, paralel bir yatırımdır.

Sınav formatı açısından IB Diploma'nın 6 dersinde toplam 6 ile 12 arasında yazılı kağıt (Paper) bulunur. Örneğin, IB Matematik: Analysis and Approaches HL'de 3 kağıt vardır; IB Tarih HL'de 3 kağıt; IB Biyoloji SL'de 2 kağıt. Her kağıt 1 ile 2,5 saat arasında sürer. Bu kağıtların Mayıs'ta yapılması, Nisan teslimleriyle çakışır; ancak doğru sprint planlamasıyla bu çakışma yönetilebilir. Şahsen, Şubat–Mart arasında 5 tam Paper denemesi yazdıran bir öğrencinin, Nisan'da core teslimine rahat yetiştiğini gözlemliyorum. Buradaki anahtar sayı, 5 Paper denemesidir; bu sayı, sınav formatına aşina olmak için yeterli eşiği sağlar ve son haftalarda 'sınav korkusu'nu azaltır.

Sonuç ve sonraki adımlar: TED Üsküdar öğrencisi için uygulama planı

IB Diploma core üretim hattı, 24 aylık bir süreçte üç bileşenin (TOK, EE, CAS) paralel olarak yürütülmesini gerektirir; üçü de kendi rubrik ölçütleri ve command terms sözlüğü üzerinden puanlanır. TED Üsküdar Koleji öğrencisi için en somut başlangıç, Diploma Yılı 1'in Eylül ayında 30 command term'in tabloya yazılması, ardından HL–SL seçiminin Ocak ayında kesinleştirilmesi ve Şubat'tan itibaren EE taslak araştırma sorusunun daraltılmaya başlanmasıdır. Bu üç adım, sonraki 18 ayın tüm core üretim hattının iskeletini kurar. Eğer şu anda 9. sınıfta olan bir öğrenciyseniz, bu sprint'in ilk kapısı henüz açılmamış demektir; henüz hiçbir şeye başlamamış olmak, henüz hiçbir hatayı yapmamış olmak anlamına gelir ve bu, planlı bir başlangıç için en uygun andır.

İB Özel Ders'in IB Diploma programı, bir TED Üsküdar öğrencisinin TOK Essay taslak sürecini 5 aylık bir iç sprint'e bağlayarak komisyonun Anlayış ve Fikir geliştirme ölçütlerinden aynı anda puan almayı hedefler; aynı yapı, Extended Essay araştırma sorusunun 18 ay önce daraltılması ve CAS portföyünün 7 LO'ya dağıtılması için de paralel biçimde kurulur.

İlgili Okumalar

Sıkça Sorulan Sorular

TED Üsküdar Koleji öğrencisi için Extended Essay araştırma sorusu ne zaman seçilmelidir?
Araştırma sorusu, Diploma Yılı 1'in Eylül–Kasım ayları arasında 5 olası soru havuzu olarak yazılmalı; Ocak ayında danışman onayı alınmalıdır. Erken seçim, danışman geri bildirim döngüsünü 18 aya yayar ve Odak ölçütünden yüksek puan almayı kolaylaştırır.
TOK Essay ve TOK Exhibition arasındaki temel fark nedir?
TOK Essay 1.600 kelimelik argümantatif bir tez savunma metnidir ve iki WOK + iki AOK geçişi bekler. TOK Exhibition ise 950 kelimelik, üç nesne üzerinden yazılan analitik portföydür; her nesne bir WOK ve bir AOK ile eşleştirilir. İki biçim karıştırılmamalıdır; karıştırılması Fikir geliştirme ölçütünü doğrudan düşürür.
CAS yansıtma günlüğü ne sıklıkla yazılmalıdır?
Her deneyim için en az 2 yansıtma girişi, deneyimle eş zamanlı olarak yazılmalıdır. Yansıtma, 'ne yaptım' değil, hangi LO'ya bağlandığını ve öğrencinin deneyimden çıkardığı dersi gösteren yapılandırılmış bir metin olmalıdır. Toplu yazım, IB değerlendiricisi tarafından fark edilir.
Command terms Paper 1'de puan farkı yaratır mı?
Evet. 'Discuss' iki tarafı da sunmayı, 'Evaluate' ağırlıklı bir yargıyı, 'Examine' derinlemesine açıklamayı zorunlu kılar. Yapısal fark, soru kökünü doğru okumayan öğrencilerin 1–2 puan kaybetmesine yol açar; bu fark 7 puanlık bir ders için bir not kademesine karşılık gelebilir.
HL–SL seçimi core sprint'i nasıl etkiler?
HL seçilen ders, EE danışmanı havuzunu ve CAS ana projesinin alanını belirler. Bu yüzden core sprint'i, HL–SL kararı Ocak ayında kesinleştikten sonra başlamalıdır. Erken kesinleşme, EE konu seçimini ve TOK Essay başlık havuzunu doğrudan hızlandırır.

İlgili Yazılar

Ön GörüşmeWhatsApp